Curatele

Curatele

Beschermingsmaatregelen
Iedere meerderjarige persoon in Nederland heeft het recht zelfstandig zijn zaken te regelen en beslissingen te nemen. Bij financiële zaken gaat het dan bijvoorbeeld om het huren van een huis of het afsluiten van een abonnement of lening maar ook om de keuze waar je wilt wonen en welke medische behandeling je wel of niet wilt ondergaan.
Er zijn mensen die de gevolgen van deze keuzes en daden niet goed kunnen overzien vanwege lichamelijke of psychische beperkingen. Dat kan een tijdelijke situatie zijn, maar vaak ook blijvend. Om te voorkomen dat deze mensen daardoor in grote problemen komen, zijn in de wetgeving beschermingsmaatregelen opgenomen. Door de toepassing van curatele wordt de betreffende persoon officieel handelingsonbekwaam verklaard voor duidelijk beschreven handelingen.

Ondercuratelestelling
Als maatregel ter bescherming tegen (verdere) problemen dient de ondercuratelestelling: Het gaat hierbij niet alleen om de financiële beslissingen maar ook om alle keuzes over verzorging, verpleging, begeleiding en behandeling. Door de kantonrechter wordt een curator benoemd. De curator vertegenwoordigt de onder curatele gestelde persoon in al deze zaken. Op financieel gebied gaat het daarbij om alle bezittingen, inkomsten en uitgaven.

In eerste instantie lijkt curatele op een combinatie van beschermingsbewind en mentorschap. Curatele gaat echter verder in de bescherming van de betrokkene dan de andere maatregelen samen: Wanneer iemand onder curatele gesteld wordt, verliest hij zijn handelingsbekwaamheid. Hij kan daardoor bijvoorbeeld niet meer zelfstandig een huur- of een koopovereenkomst sluiten. Mocht hij dat toch doen, dan kan de curator deze overeenkomst altijd terug laten draaien. Deze extra bescherming is van toepassing omdat de ondercuratelestelling wordt opgenomen in het Centraal Curatele- en Bewindregister. Dit register is openbaar en in te zien via de internetsite https://curateleenbewindregister.rechtspraak.nl/. Verder wordt de ondercuratelestelling gepubliceerd in de Staatscourant.

Het is niet zo dat de betrokkene helemaal niets meer te zeggen heeft over zijn dagelijks leven. Hij mag zelf keuzes maken over wat te eten en over bijvoorbeeld de dagbesteding.

Benoeming van de curator
Curatele kan worden aangevraagd door de betrokkene zelf, de echtgenoot of partner, naaste familieleden, of de zorginhoudelijke verantwoordelijke. Daarnaast kan ook een bewindvoerder van de betrokkene een aanvraag doen voor ondercuratelestelling wanneer hij/zij van mening is dat een zwaardere vorm van bescherming noodzakelijk is.
De aanvraag wordt gedaan bij de kantonrechter. Deze benoemt een curator. De kantonrechter houdt ook toezicht op de curator. Na de benoeming moet de curator eerst een boedelbeschrijving maken en inleveren bij de kantonrechter. Het gaat daarbij om de bezittingen, schulden, inkomsten en uitgaven van de betrokkene. Aan de hand van deze inventarisatie bepaalt de kantonrechter hoe vaak de curator bij hem een rekening en verantwoording moet inleveren. Dit kan jaarlijks zijn maar soms ook minder vaak. De kantonrechter beoordeelt in de praktijk alleen de uitvoering van de financiële bescherming van de betrokkene. Er wordt vrijwel nooit gevraagd naar de uitvoering van de bescherming op het persoonlijke vlak. Eens in de 5 jaar wordt de curator verzocht een evaluatie in te dienen bij de rechtbank.

Werkzaamheden van de curator
De werkzaamheden van de curator zijn een optelsom van de werkzaamheden van de beschermingsbewindvoerder en de mentor. Zie voor een overzicht van deze werkzaamheden dan ook bij de beschrijvingen van deze functies.
Het is van belang om te realiseren dat het werk van de curator dus veel verder gaat dan dat van de bewindvoerder. Vaak wordt een curator beschouwd als een bewindvoerder met extra bevoegdheden. Bij SMOUT vinden wij de aanpak van de persoonlijke bescherming (zeg maar het deel mentorschap) van minstens even groot belang. Wij besteden dan ook veel aandacht aan de taak als toezichthouder op de zorgverlening. De curator maakt keuzes die passen bij de betrokkene en die in zijn/haar belang zijn.

In de huidige maatschappij met zorgovereenkomsten, zorgzwaartepakketten en een grote variatie in begeleiding is van belang dat de curator voor een goede uitoefening van zijn taak niet alleen beschikt over kennis van financiële zaken maar ook een brede ervaring heeft met zorgverleners, zorgkantoor en andere overheidsinstellingen.

Vergoeding
De curator heeft recht op een vergoeding van de gemaakte kosten en beloning voor zijn werkzaamheden. Over de hoogte van deze vergoeding en beloning zijn heeft de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie een regeling opgemaakt. Wij hanteren voor de vergoedingen deze regeling. De hoogte van de bedragen vindt u bovenaan deze website onder de kop “werkwijze” –> “tarieven”. Wanneer de ondercuratelegestelde geen of heel weinig eigen vermogen heeft en een inkomen heeft op of rond het bijstandsniveau, kan voor de kosten van de curatele vaak een beroep gedaan worden op een uitkering uit de bijzondere bijstand. De curator onderzoekt of dit mogelijk is en verzorgt ook de aanvraag van bijzondere bijstand.